آندره گدار، از جمله مورخان برجستهی تاریخ هنر اسلامی، شکلگیری هنر اسلامی را بیش از آنکه مبتنی بر فرم و تکنیک بداند، مبتنی بر فکر و روح سازنده آن میداند، به طوری که اثر هنری تجلیبخش و منعکسکنندهی روح هنرمند است. در واقع وی هنر را از منظر آن اندیشه و فکری که پشت اثر هنری قرار گرفته، مینگرد و بیش از آنکه به فرم و تکنیک در یک اثر هنری همچون معماری اشاره کند، به محتوا و نگرهی هنرمند توجه دارد. وی بر این باور است که امروزه دیگر هنر را نباید از منظر مصالح یا سنگ و آجر یا مهارت و تردستی صنعتکار نگریست، بلکه آن فکر و روح اجتماع ملت است که آثار هنری یا سبک و اسلوب خاص را میآفریند.
امام رضا علیه السلام فرمود: مردى از اشراف قبیله بنى تمیم به نام عمرو سه روز پیش از شهادت امیرالمؤمنین علیه السلام به حضور آن حضرت رسید و عرض كرد: اى مولاى من تقاضا دارم داستان اصحاب رس را براى من بیان فرمایید تا بدانم آنها در چه عصر و زمانى زندگى مى كرده اند و سرزمین آنها در كجا بوده است و پادشاه آنها چه كسى بوده است؟
نقوش برجسته تنگ سروک در کهگيلويه به زيبايي و اهميت تخت جمشيد
در ميان کوههاي متعددي که در کنار يکديگر در بخشي از کهگيلويه و بويراحمد صف کشيدهاند ، تنگهاي به نام سرلک يا سروک وجود دارد که در فارسنامه ناصري به معني «گردونه سروهاي کوچک» از آن نام برده شده است . اين نقوش در فاصله 50 کيلومتري شمال بهبهان ، بخش ليکک شهرستان کهگيلويه قرار دارد و قدمت آن به 299 ميلادي يعني به دوره اشکاني مي رسد .
آشنایی با نقش برجسته ها و سنگ نبشته های استان كردستان
در45 كیلومتری شمال غربی كامیاران، در حدود500 متری شمال غرب روستای " تنگیور" در تنگه كوه های " زینانه"، در بلندترین نقطه صخره ی كوه، بقایای كتیبه و نقش برجسته ای به چشم می خورد كه به خط میخی آشوری است و در یك طاق نما به ارتفاع 120 و پهنای 170 و عمق 35 سانتی متر حجاری و نقش شده است.درون طاق نما و در غرب آن، نقش برجسته انسانی به طول نیم متر و عرض 35 سانتی متر حك شده كه احتمالاً تصویر "سارگن دوم" پادشاه آشوری است. نقش شاه به صورت نیم رخ، با كلاهی استوانه ای ، پای راست خود را در جلو و پای چپ را عقب قرار داده است. دست راست شاه به طرف بالا بلند شده و دست چپ در مقابل شكم قرار دارد.
در دوران باستان، سرزمین بینالنهرین را بابل میخواندند، که از نام بزرگترین شهر این منطقه برگرفته شده بود. بنابراین جلوههای مختلف هنر این سرزمین از هزاره چهارم قبل از میلاد تا مرحله تکوین هنر آشوری، تحت این عنوان بررسی میشود. سومریان در سرآغاز تاریخ، در دره بین النهرین سفلی مستقر شدند ( سابقه این قوم هنوز نامعلوم است). آنها پیش از هزاره سوم ق.م، خط را ابداع کردند، حکومت مستقل در شهرهای مجزا (دولتشهر) را تشکیل دادند، نظام خدایان و روابط بین خدایان و آدمیان را بنیاد نهادند.
کهن ترین اشیاء سفالی بدست آمده در کاوش های باستان شناسی ایران ، آثار مکشوفه از گنج دره تپه در استان کرمانشاه است که تاریخ آن به هزاره هشتم قبل از میلاد می رسد. در مرحله دوم پیشرفت سفالسازی ، مناطق گوناگون و مراکز متعددی به وجود آمدند ، مهمترین این مراکز عبارتند از چشمه علی نزدیک تهران ، زاغه در دشت قزوین و تپه سیلک در کاشان می باشند که سفالهای مکشوفه از نقاط مذکور ، اختلاف زیادی با سفالهای قدیمی تر دارند.